Οστεοπενία

Home » Παθήσεις » Οστεοπενία

Οστεοπενία

Οστεοπενία: Είναι το ίδιο με την οστεοπόρωση;

Η οστεοπενία είναι ένας όρος που χρησιμοποιείται για να περιγράψει τη μείωση της οστικής πυκνότητας και συχνά αποτελεί πρώιμο στάδιο της οστεοπόρωσης. Η λέξη υποδηλώνει «πενία» των οστών και ως τέτοια έχει τη σημασία των αδύναμων οστών.

Η έλλειψη μεταλλικών στοιχείων και ιχνοστοιχείων, κάνει τα οστά πιο αδύναμα. Αυτό σημαίνει, ότι δεν είναι όρος συνώνυμος της οστεοπόρωσης. Όταν κάποιος/α έχει οστεοπόρωση διατρέχει αυξημένο κίνδυνο καταγμάτων των οστών. Δεν είναι όμως απαραίτητο ένα άτομο με οστεοπενία, να εμφανίσει οστεοπόρωση μελλοντικά.

Πόσο συχνή είναι η οστεοπενία;

Η απάντηση είναι, «πολύ συχνή». Εκατομμύρια άτομα στο κόσμο και των δύο φύλων έχουν «αδύναμα» οστά. Αυτό είναι ακόμη πιο συχνό αν:

  • Έχεις ηλικία άνω των 50 ετών
  • Δεν ακολουθείς σωστές διατροφικές συνήθειες
  • Πίνεις περισσότερο αλκοόλ (>14 μονάδες/εβδομάδα) ή καπνίζεις
  • Είσαι γυναίκα μετά την εμμηνόπαυση

Τι δημιουργεί την οστεοπενία;

Μπορούμε να θεωρούμε τα οστά ως ένα από τα όργανα του σωματός μας, όπως τα νεφρά ή η καρδιά μας. Με τη πάροδο των ετών, η κατάσταση των οστών περνάει από τη «φυσιολογική φάση», στη φάση της οστεοπενίας και πιθανώς μετά, κάποια άτομα εμφανίσουν οστεοπόρωση. Μέχρι την ηλικία των 30 ετών, ένα υγιές άτομο «φτιάχνει» περισσότερο οστό από ότι «χάνει» καθημερινά και έτσι τα οστά παραμένουν εύρωστα. Μετά την ηλικία των 35 ετών, περίπου, αυτή η διαδικασία αντιστρέφεται και οι άνθρωποι χάνουν σχεδόν 1% της οστικής πυκνότητας κάθε χρόνο.

Υπάρχουν πολλοί πράγοντες κινδύνου που σχετίζονται με τη δημιουργία της οστεοπενίας όπως:

  • Φάρμακα, όπως στεροειδή
  • Μεταβολικά νοσήματα, όπως υπερθυρεοειδισμός και διαβήτης
  • Χρόνιες φλεγμονώδης παθήσεις, όπως η ρευματοειδής αρθρίτιδα
  • Εμμηνόπαυση
  • Σύνδρομα δυσαπορρόφησης του εντέρου, όπως κοιλιοκάκη, νόσο Crohn, χρόνια παγκρεατίτιδα ή μετά από χειρουργική εκτομή μεγάλου τμήματος του εντέρου
  • Ανεπάρκεια βιταμίνης D και/ή έλλειψη ασβεστίου λόγω κακής διατροφής
  • Αυξημένη πρόσληψη αλκοόλ και το κάπνισμα

Οι παράγοντες αυτοί αυξάνουν τη ταχύτητα απώλειας οστικής πυκνότητας, η οποία εάν συνεχισθεί, μπορεί να καταλήξει σε οστεοπόρωση.

Πώς μπορώ να καταλάβω εάν έχω οστεοπενία;

Η οστεοπενία δεν σχετίζεται με ειδικά συμπτώματα. Σπάνια, μπορεί να παρατηρηθούν γενικευμένη αδυναμία και/ή οστικά άλγη. Αυτά όμως δεν είναι ξεκάθαρο αν σχετίζονται με την απώλεια οστικής πυκνότητας ή την ανεπάρκεια βιταμίνης D ή άλλα προβλήματα που μπορεί να συνυπάρχουν, π.χ. ρευματοειδής αρθρίτιδα.

Η διάγνωση της οστεοπενίας γίνεται συνήθως όταν ο/η ιατρός μας ζητήσει τη μέτρηση οστικής πυκνότητας (Bone Mineral Density, BMD). Μετά τη προσεκτική λήψη του ιατρικού ιστορικού σας και τη κλινική εξέταση, ο/η ιατρός σας μπορεί να ζητήσει τη διενέργεια εξέτασης για μέτρηση της πυκνότητας των οστών με τη μέθοδο της διπλής ενεργειακής απορρόφησης (DEXA scan). Αυτή η εξέταση μπορεί να διαχωρίσει εάν τα οστά σας είναι υγιή. Τα αποτελέσματα εκφράζονται με τη μαθηματική απόκλιση από την οστική πυκνότητα υγιών ατόμων (Τ-score -1 έως -2,5).

Είναι σημαντικό, λοιπόν, να γνωρίζουμε τη κατάσταση των οστών μας και σε ποια φάση του «κύκλου ζωής» τους βρίσκονται. Η αρχική μέτρηση της οστικής πυκνότητας, εκτός της διάγνωσης, μπορεί να συνεισφέρει και σε ένα μελλοντικό συγκριτικό έλεγχο αλλά και την αξιολόγηση πιθανών θεραπευτικών παρεμβάσεων.

Υπάρχει θεραπεία για την οστεοπενία;

Δεν υπάρχει συγκεκριμένη θεραπεία για την οστεοπενία. Υπάρχουν, όμως, μέτρα που κάποιος(α) μπορεί να λάβει ώστε να βελτιώσει τη κατάσταση των οστών και να μειώσει τη ταχύτητα εξέλιξης της οστεοπενίας. Το απώτερο αποτέλεσμα, φυσικά, είναι η ελάττωση των πιθανοτήτων για την εμφάνιση οστεοπόρωσης και μελλοντικών καταγμάτων. Μέτρα που βοηθούν είναι:

  • Καλή διατροφή πλούσια σε περιεκτικότητα βιταμίνης D (ελάχιστη πρόσληψη 800-1,000 IU ημερησίως) και ασβεστίου (ελάχιστη πρόσληψη 1,200mg ημερησίως)
  • Κατανάλωση αλκοόλ στα συνιστώμενα επίπεδα
  • Διακοπή καπνίσματος
  • Τακτική σωματική άσκηση, κυρίως με ισοτονικές ασκήσεις (π.χ. τρέξιμο ή έντονο περπάτημα, βάδην, βάρη)
  • Συμπληρώματα βιταμίνης D/ασβεστίου και επαρκή έκθεση στον ήλιο ώστε να βοηθήσουμε το σώμα να παράγει τη βιταμίνη
  • Συζήτηση με τον/την ιατρό σας και αξιολόγηση των παραγόντων κινδύνου για ανάπτυξη οστεοπόρωσης
  • Αντικατάσταση φαρμάκων με άλλα που ίσως προκαλούν λιγότερες παρενέργειες στα οστά (π.χ. διακοπή στεροειδών και έναρξη μεθοτρεξάτης σε άτομα με ρευματοειδή αρθρίτιδα)
  • Πιθανή έναρξη φαρμακευτικής αγωγής για προληπτική αντιμετώπιση της οστεοπόρωσης

Η χρήση φαρμάκων στη θεραπεία της οστεοπενίας δεν αποκλείεται. Αυτό θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τα αποτελέσματα μέτρησης της οστικής πυκνότητας (T-score) και τους υποκείμενους παράγοντες κινδύνου. Ο κίνδυνος για κατάγματα αυξάνει όσο η οστική πυκνότητα φθίνει. Μελέτες δείχνουν ότι μία γυναίκα 50 ετών με T-score -1 έχει πιθανότητα 16% για κάταγμα ισχίου, 27% με T-score -2, και 33% με T-score -2,5. Πρακτικά, ίσως, να μην υπάρχει μεγάλη διαφορά μεταξύ T-score -2,3 και -2,5. Έτσι, μία γυναίκα με T-score -2,3 και αυξημένους παράγοντες κινδύνου για εξέλιξη από οστεοπενία σε οστεοπόρωση, ίσως χρειασθεί έναρξη φαρμακευτικής αγωγής για προφύλαξη από πιθανά κατάγματα (link to other page).

«Μαργαριτάρια γνώσης»

  1. Η οστεοπενία αποτελεί μέρος της φυσικής εξέλιξης των οστών βάση της ηλικίας.
  2. Δεν υπάρχει θεραπεία για την οστεοπενία. Υπάρχουν όμως μέτρα ανάσχεσης της φυσικής πορείας του προβλήματος και προστασίας των οστών από πιθανά κατάγματα.

Βιβλιογραφία

Array
Καλέστε μας
Στείλτε μας Email