Τι είναι η Προληπτική Ιατρική;
Η «προληπτική ιατρική» στοχεύει στην πρόληψη ασθενειών, αναπηρίας και θανάτου ακολουθώντας μια προληπτική προσέγγιση στην ιατρική. Η κεντρική ιδέα γύρω από τη προληπτική ιατρική είναι η παροχή συμβουλών, προτάσεων και συστάσεων που θα βοηθήσουν τους ασθενείς να διατηρήσουν ή να βελτιώσουν την υγεία και την ευεξία τους. Έτσι, οι ασθενείς μπορούν να αναπτύξουν ένα πιο υγιεινό τρόπο ζωής, να σταματήσουν «παλιές, κακές συνήθειες» και να αναδιαμορφώσουν την προσέγγισή τους ως προς το ευ ζην.
Γιατί είναι σημαντική η Προληπτική Ιατρική;
Η δράση της προληπτικής ιατρικής επικεντρώνεται στην πρόληψη ασθενειών και στην προαγωγή της υγείας που θα αποτρέψει τους ανθρώπους —και ολόκληρες κοινότητες— από το να αρρωστήσουν. Ιδιαίτερη σημασία δίνεται στη πρόληψη ασθενειών με υψηλή θνησιμότητα στο γενικό πληθυσμό, όπως καρδιοπάθειες, εγκεφαλικά επεισόδια, χρόνιες πνευμονοπάθειες και καρκίνους. Συχνά, οι παραπάνω παθήσεις σχετίζονται με συμπεριφορές, lifestyle ή διατροφικές συνήθειες, που μπορεί να έχουν επιβλαβή δράση στον ανθρώπινο οργανισμό (επιγενετικοί παράγοντες). Φυσικά, πολλές φορές συνυπάρχει και η γενετική προδιάθεση (γενετικοί παράγοντες), την οποία τα άτομα μπορεί να μην γνωρίζουν εκ των προτέρων. Ενώ η μεταβολή των γενετικών παραγόντων δεν είναι εφικτή, οι επιγενετικοί παράγοντες δύνανται να τροποποιηθούν με, συχνά, θετικά αποτελέσματα.
Με ποιούς τρόπους εφαρμόζεται η Προληπτική Ιατρική στη κλινική πράξη;
Η προληπτική φροντίδα αποτελείται από μία σειρά πιθανών παρεμβάσεων, που όλες μαζί ή μεμονωμένα, προάγουν καλύτερη ποιότητα ζωής και μπορεί να βοηθήσουν στην έγκαιρη διάγνωση ασθενειών ή τη πρόληψή τους.
Παραδείγματα Προληπτικής Ιατρικής αποτελούν:
- Η τακτική επίσκεψη και εξέταση από τον ιατρό σας
- Μέτρηση αρτηριακής πίεσης
- Προσδιορισμοί σακχάρου, χοληστερίνης, τριγλυκεριδίων
- Προληπτική γαστροσκόπηση ή κολονοσκόπηση, ειδικά σε άτομα άνω των 50 ετών
- Τεστ Παπανικολάου σε γυναίκες ηλικίας από περίπου 20 ετών (ένα χρόνο μετά την έναρξη σεξουαλικών επαφών) μέχρι ηλικίας 65 ετών και ανάλογα με τις συστάσεις του γυναικολόγου
- Η τέλεση μαστογραφίας για γυναίκες, αρχικά στην ηλικία 40-44 ετών και κάθε χρόνο μέχρι την ηλικία των 55 ετών, ενώ για γυναίκες άνω των 55 ετών, ο έλεγχος συστήνεται κάθε δύο χρόνια ή κατ’ επιλογή κάθε χρόνο
- Η μέτρηση και αξιολόγηση του προστάτη στους άνδρες άνω των 50 ετών με τη χρήση PSA (Prostate Specific Antigen) στο αίμα
- Η τακτική ανασκόπηση της φαρμακευτικής σας αγωγής και η διαχείριση τυχόν παρενεργειών
- Η διακοπή του καπνίσματος
- Η διαχείριση της παχυσαρκίας
- Ο περιορισμός της κατανάλωσης οινοπνευματωδών ποτών
- Η ενίσχυση του ανοσοποιητικού μας με τη διεξαγωγή κατάλληλων εμβολιασμών βάσει των κατευθυντήριων οδηγιών ανά ηλικία https://www.moh.gov.gr/articles/health/dieythynsh-dhmosias-ygieinhs/emboliasmoi/ethniko-programma-emboliasmwn-epe-enhlikwn/12253-ethniko-programma-emboliasmwn-enhlikwn-2024
- Η τακτική σωματική άσκηση
- Η διατήρηση υγιεινών τρόπων διατροφής, όπως η Μεσογειακή διατροφή, και η ενημέρωση γύρω από τις αρχές της Μαγειρικής Ιατρικής
Τα συνολικά οφέλη της Προληπτικής Ιατρικής
Η εστίαση στην προληπτική φροντίδα μπορεί να έχει πολλαπλά οφέλη για τα άτομα, όπως:
- Πρόληψη νόσων με αυξημένη θνησιμότητα, όπως τα καρδιαγγειακά νοσήματα
- Έγκαιρη διάγνωση προβλημάτων που ήταν άγνωστα πρωτύτερα
- Διατήρηση μίας καλύτερης ποιότητας ζωής
- Εξοικονόμηση χρόνου και οικονομικών πόρων
- Ανάπτυξη και διατήρηση υγιεινών συνηθειών
- Μείωση του κινδύνου εμφάνισης χρόνιων ασθενειών και παθήσεων, όπως χρόνιες πνευμονοπάθειες ή διαβήτη
- Παραμονή των ατόμων κοντά στα σπίτια τους για περισσότερο χρόνο
- Διατήρηση της ανεξαρτησίας των ατόμων
- Αύξηση του προσδόκιμου επιβίωσης (μακροζωία) και του χρόνου που το άτομο διαβιεί χωρίς σημαντικά προβλήματα υγείας (ευζωία)
Με τον Δρ. Μιχάλη Κακλαμάνο μπορείτε να συζητήσετε εκτενώς τα ζητήματα υγείας που σας αφορούν. Ο ιατρός θα αναλάβει τη περίπτωσή σας με μία ολιστική προσέγγιση, λαμβάνοντας υπόψιν τις δικές σας απόψεις και προτιμήσεις, χρησιμοποιώντας ως εργαλείο τις τελευταίες κατευθυντήριες οδηγίες από την Ελλάδα και το εξωτερικό (Evidence-based Medicine). Αυτή η πολυδιάστατη αντιμετώπιση των θεμάτων υγείας, ιδιαίτερα στις μεγαλύτερες ηλικιακές ομάδες, αποτελεί τον πιο βασικό παράγοντα ενός πετυχημένου θεραπευτικού αποτελέσματος.
Εσύ κατέχεις τα μυστικά της μακροζωίας; Διατροφή, κίνηση, κοινότητα!
Το Create Health είναι η 1η οργανωμένη ψηφιακή κοινότητα όπου μπορείτε να ανακαλύψετε ένα θησαυρό πόρων που έχουν σχεδιαστεί ειδικά για να υποστηρίξουν το ταξίδι σας προς την υγεία και ευεξία. Μέσω εκπαιδευτικών ομιλιών, webinars, podcast, live συνεντεύξεων όπως και εξειδικευμένων courses. Η κοινότητα μας μέσω των πληροφοριών, συμβουλών και τεχνικών, θα εμβαθύνει σε θέματα που περιλαμβάνουν την διατροφική φροντίδα, τη φυσική κατάσταση, την ψυχική ανθεκτικότητα και την συναισθηματική ευεξία.
Δεν πρόκειται για μια απλή εμπορική πρωτοβουλία; πρόκειται για ένα όραμα όπου μέσω της εκπαίδευσης καλούμε τους συνάνθρωπους μας, εσάς, να αξιοποιήσουν τη φύση, την γνώση και τους πόρους που προσφέρει η κοινότητα, στο πρότυπο των Μπλε Ζωνών όπου παρατηρούνται οι μακροβιότεροι άνθρωποι του κόσμου. Καλούμε σε μια επιστροφή σε ένα πιο φυσικό τρόπο ζωής, όπου μέσω της προσωπικής ενδυνάμωσης εσείς γίνεστε οι αρχιτέκτονες της υγείας σας. Γιατί χωρίς την ενδυνάμωση, απομακρυνόμαστε ολοένα και περισσότερο από τον στόχο που είναι η υγεία, η θεραπεία, η θετικότητα.
Τι λένε οι τελευταίες έρευνες από το Ηνωμένο Βασίλειο για την υγεία και την μακροζωία; Δείτε στο webinar την πρόσφατη συντέντευξη του Δρ. Κακλαμάνου στο create health, σχετικά με τα μυστικά της μακροβιότητας και την ποιότητα ζωής.
Γνώρισε πως να εκμεταλλευτείς τη μεσογειακή μας κληρονομιά παρακολουθώντας την άκρως ενημερωτική συνέντευξη με τον Δρ Μιχαήλ Κακλαμάνο.
Tips ιατρικής μαγειρικής
- Σε περιπτώσεις ιστορικού καρκίνου του δέρματος στην οικογένεια: προσθέστε ρόδι, ντομάτα και μαύρη σοκολάτα στη διατροφή. Τα αντιοξειδωτικά τους καθιστούν το δέρμα πιο ανθεκτικό στις υπεριώδεις ακτίνες (12).
- Μπαχαρικά όπως το σκόρδο, η κανέλα, η ρίγανη, το θυμάρι έχει φανεί ότι μειώνουν την ανάπτυξη Ε.coli μέχρι και 90% σε μη μαγειρεμένο κρέας (13).
Μόνο το φρέσκο ωμό τζίντζερ περιέχει τζιντζερόλη και έχει αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες (14). - Προσθέστε μια φλούδα λεμόνι ή πορτοκάλι στο τσάι σας για μείωση του κινδύνου καρκίνου του δέρματος μέχρι και 42% (15).
- Τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά, καθώς και τα σταυρανθή λαχανικά, όπως και γενικότερα τα φρούτα και τα λαχανικά βοηθούν στη μείωση της πιθανότητας χειρουργείου για πέτρα στη χολή, όταν καταναλώνονται καθημερινά (16).
- Συνθλίψτε το σκόρδο σας και αφήστε το για 10 λεπτά προτού το προσθέσετε στο φαγητό σας. Με αυτό τον τρόπο το ένζυμο αλλινάση μετατρέπεται σε αλισίνη με ισχυρή αντιφλεγμονώδη δράση (17)
- Συνδυάστε ελαιόλαδο με ντομάτες ή και με πάστα ντομάτας για μεγαλύτερη απορρόφηση λυκοπενίου. Η πάστα ντομάτας έχει 10 φορές περισσότερο λυκοπένιο, αλλά μόνο 25% του λυκοπενίου απορροφάται χωρίς κάποια λιπαρή πηγή (18).
- Προσθέστε 1 κ.σ. του γλυκού ξίδι σε ένα γεύμα υψηλό σε υδατάνθρακες για να μειώσετε την άνοδο του σακχάρου στο αίμα, την έκκριση της ινσουλίνης και των τριγλυκεριδίων κατά 20% μέσα σε μια ώρα. (19).
Πηγές
1. Terry SI, Hanchard B. Gastrology: the use of culinary terms in medicine. Br Med J. 1979;2(6205):1636–1639
2. La Puma J, Marx RM. ChefMD’s Big Book of Culinary Medicine. New York: Crown; 2008
3. Adam O, Beringer C, Kless T, et al. . Anti-inflammatory effects of a low arachidonic acid diet and fish oil in patients with rheumatoid arthritis. Rheumatol Int. 2003;23(1):27–36
4. Estruch R, Ros E, Salas-Salvadó J, et al. . Primary prevention of cardiovascular disease with a Mediterranean diet. N Engl J Med. 2013;368:1279–1290
5. Meyerhardt JA, Niedzwiecki D, Hollis D, et al. . Association of dietary patterns with cancer recurrence and survival in patients with stage III colon cancer. JAMA. 2007;298:754–764
6. Koloverou E, Esposito K, Giugliano D, Panagiotakos D. The effect of Mediterranean diet on the development of type 2 diabetes mellitus: a meta-analysis of 10 prospective studies and 136,846 participants. Metabolism. 2014;63:903–911
7. Ha V, Sievenpiper JL, de Souza RJ, et al. . Effect of dietary pulse intake on established therapeutic lipid targets for cardiovascular risk reduction: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. CMAJ. 2014;186(8):E252–E262
8. Welty FK, Lee KS, Lew NS, Zhou JR. Effect of soy nuts on blood pressure and lipid levels in hypertensive, prehypertensive, and normotensive postmenopausal women. Arch Intern Med. 2007;167:1060–1067
9. McClafferty H, Brown OW. Physician health and wellness. Pediatrics. 2014;134:830–835
10. Frank E, Kunovich-Frieze T. Physicians’ prevention counseling behaviors: current status and future directions. Prev Med. 1995;24:543–545
11. Park ER, Wolfe TJ, Rigotti NA. Perceived preparedness to provide preventive counseling. J Gen Intern Med. 2005;20:386–391
12. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7192448/
13. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5615284/
14. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25230520
15. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/11142088
16. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/10447244
17. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6073756/
18. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3972926/
19. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5954571/